Details Published: 16 March 2014

Το Δημοτικό Διαμέρισμα Ελευθερίου-Κορδελιού του Δήμου Κορδελιού-Ευόσμου,  βρίσκεται χωροταξικά στο δυτικό άκρο του Πολεοδομικού Συγκροτήματος της Θεσσαλονίκης. Έχει επιφάνεια 3.750 στρέμματα και πληθυσμό 27.067 κατοίκους, σύμφωνα με την απογραφή του 2011. Το ποσοστό αύξησης του πληθυσμού κατά τη δεκαετία 2001-2011 ήταν 21% .

Με το Προεδρικό Διάταγμα αριθ. 555 της 13.8.1982 η Κοινότητα Ελευθερίου και ο Συνοικισμός Νέου Κορδελιού ενώθηκαν και αποτέλεσαν από κοινού τον Δήμο Ελευθερίου Κορδελιού, διατηρώντας και τα δύο τοπωνύμια, γεγονός που δεν συναντάται σε άλλες περιοχές της χώρας μας. Με το σχέδιο Καλλικράτης (νόμος 3852/2010), ο Δήμος Ελευθερίου-Κορδελιού συνενώθηκε με τον γειτονικό Δήμο Ευόσμου και δημιούργησαν τον νέο Καλλικρατικό Δήμο Κορδελιού-Ευόσμου που τέθηκε σε ισχύ  την 1η Ιανουαρίου του 2011.

Τα ΕΛΕΥΘΕΡΙΑ κατά τον πρώτο Παγκόσμιο Πόλεμο, ήταν η θέση στην οποία είναι ο Συνοικισμός αυτός. Ήταν στρατώνας των Αγγλο-Γαλλικών στρατευμάτων. Στα ξύλινα αυτά παραπήγματα που έμενε ο στρατός και αφού πέρασαν στη δικαιοδοσία της Πρόνοιας εγκαταστάθηκαν προσωρινά το έτος 1920 πρόσφυγες Πόντιοι από τη Ρωσία. Οι πρόσφυγες, αφού έμειναν μέχρι το 1936 στη συνέχεια ίδρυσαν τον Συνοικισμό ΧΑΡΜΑΝΚΙΟΪ που σημαίνει στην τουρκική γλώσσα "αλωνότοπος", γιατί ως τέτοιος χρησιμοποιήθηκε ο συνοικισμός επί Τουρκοκρατίας. Το 1924 μετονομάστηκε σε ΕΛΕΥΘΕΡΙΑ γιατί πέρασε από κει ο Ελευθέριος Βενιζέλος και η Κοινότητα πλέον ονομάστηκε επίσημα Κοινότητα Ελευθερίου.

Το Νέο Κορδελιό ιδρύθηκε το 1924 από πρόσφυγες που εγκαταστάθηκαν από την Επιτροπή Αποκαταστάσεως Προσφύγων (ΕΑΠ) και πρόσφυγες από τη Μικρά Ασία 1922-1924 και άλλες πόλεις της Ελλάδας (εσωτερικούς μετανάστες). Hπλειονότητα όμως των κατοίκων καταγόταν από την παραλιακή κωμόπολη της Μικράς Ασίας το Κορδελιό, γνωστό επίσης με τα ονόματα Περαία και Καρσί-Γιακά, δηλαδή "πέρα μακριά" όπου πριν από τη Μικρασιατική καταστροφή στην πόλη κατοικούσαν περίπου 15.000 Έλληνες. Έτσι ο συνοικισμός σε ανάμνηση της γενέτειρας των κατοίκων ονομάστηκε ΚΟΡΔΕΛΙΟ και φέρει ως την ονομασία αυτή. Αργότερα κατά τα έτη 1927-1928 εγκαταστάθηκαν στο συνοικισμό αυτό από την Επιτροπή Αποκατάστασης Προσφύγων, πρόσφυγες από το Βασιλικό της Ανατολικής Θράκης.

     Σχολική γιορτή στην Παράγκα(1925)                                                      Το ξύλινο σχολείο (1925)    

(Οι φωτογραφίες είναι από το βιβλίο του κ. Π. Βακουφάρη (εκπ/κού) "Ελευθέρια-Ν. Κορδελιό: Πατρίδες τότε και τώρα")             

Σε όλους αυτούς τους πρόσφυγες προστέθηκαν Σαρακατσάνοι που ήρθαν από γειτονικές χώρες. πανελλαδικά θεωρείται ο Δήμος με τις περισσότερες οικογένειες Σαρακατσάνων (6.000 άτομα). 

Τέλος τη δεκαετία του 1990 ένας μεγάλος αριθμός Παλιννοστούντων επέλεξε το Δήμο Ελευθερίου Κορδελιού ως τόπο εγκατάστασής τους.

πηγή:http://www.tedk.gr